Γιάννης Σμαραγδής: Να αγαπάμε την Ελλάδας μας, γιατί είναι μεγάλη μήτρα…

 -  -  1


Ο κ. Γιάννης Σμαραγδής γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το έτος 1946. Αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς φορείς του πολιτισμού της γενέτειράς μας.

Ένας ακάματος σκαπανέας της έβδομης τέχνης, από τους μεγαλύτερους σύγχρονους σκηνοθέτες με ξεχωριστή θέση στις ποιοτικές κινηματογραφικές παραγωγές. Σπεσιαλίστας της αληθινής τέχνης, διδάσκει από καθέδρας και διαθέτει απαράβατο κώδικα αξιών.

Φυλάει  Θερμοπύλες  σε ένα τόπο που κλαδεύει δένδρα και θάμνους, ζώντας λιτά, σεμνά και χαμηλόφωνα.

Πολλές διακρίσεις, βραβεύσεις και περγαμηνές έχει στο ενεργητικό του και διεθνή αναγνώριση του έργου του.

Έχω την υψίστη τιμή να γνωρίζω τον κ. Γιάννη Σμαραγδή και διέκρινα το απαράμιλλο ήθος του, την υψηλού βαθμού ευγένεια του και την ασύνορη αγάπη του για την πατρίδα.

 Πως ασχοληθήκατε με την σκηνοθεσία;

 Όταν ήμουν 8 ετών, μόλις είχαμε κατέβει από ένα χωριό του Ψηλορείτη στο Ηράκλειο Κρήτης και ένα βράδυ τυχαία είδα σ’ έναν υπαίθριο κινηματογράφο που πρόβαλε μια ασπρόμαυρη ταινία. Εκεί κατάλαβα πως αυτό που βλέπω είναι η μοίρα μου. Ήταν στη μοίρα μου και το Ηράκλειο. Εκεί ήταν το σπίτι όπου γεννήθηκα που απέχει 300 μέτρα από εκείνο όπου ήρθε στη ζωή ο Καζαντζάκης, ο οποίος είναι το πρόσωπο της τελευταίας μου ταινίας, και άλλα 300 από την οικία του Ελ Γκρέκο, τον οποίο επίσης έκανα ταινία. Τα τρία σημεία σχηματίζουν ορθογώνιο τρίγωνο. Μοιάζει σαν να ήταν σημάδι της μοίρας. Ούτως ή άλλως, αισθάνομαι ότι είναι χρέος μου να μεταφέρω στον κινηματογράφο αυτά τα μεγάλα πρόσωπα της «μέσα Ανώτερης Ελλάδας».

Μεγάλες ταινίες με ανθρώπους που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στον πολιτισμό της χώρας μας. Ποιο είναι το σκεπτικό σας;

 Οι άνθρωποι της δημιουργίας δεν επιλέγουν τα θέματα τους, τα θέματα τους επιλέγουν… άρα…! Και για να το πούμε αλλιώς, ο Καζαντζάκης έλεγε: «Ένας δαίμονας είναι μέσα μου που δεν είμαι εγώ, που είμαι μονάχα το γαϊδούρι που καβαλικεύει και πάει – που πάει; Αυτός ο δαίμονας ξέρει, όχι εγώ. Με τσιγκλάει ανεύσπλαγχνα και προχωρώ…» Μήπως σαν σκηνοθέτης είμαι κι εγώ ένα Όν ενός Αφέντη που δεν γνωρίζω, αλλά πρέπει να ανοίξω τις μέσα κεραίες μου και να τον ακολουθώ; Από την άλλη, πιστεύετε ότι μπορούμε να επιλέξουμε την δική μας προσωπική διαδρομή; Δεν είμαστε μέρος ενός ευρύτερου συνόλου και ο καθένας από εμάς υπηρετεί ένα ανώτερο σχέδιο, το σχέδιο του Θεού; Όλοι μας, από τους μεγάλους πνευματικούς ταγούς έως και τους συμπολίτες μας με ταπεινότερες ενασχολήσεις, δεν πρέπει να υπηρετούμε το ανώτερο σχέδιο;

 Παπαδιαμάντης, El Greco, Καβάφης, Ιωάννης Βαρβάκης, Καζαντζάκης είναι τα πρόσωπα που επιλέξατε να προβάλετε. Τι κοινό έχουν μεταξύ τους;

 Και οι πέντε πλούτισαν τον ελληνικό πολιτισμό. Και οι πέντε ταλαιπωρήθηκαν  από τους «κακούς» Έλληνες που δυστυχώς υπάρχουν, πλην όμως και οι πέντε είναι μεγάλοι πυλώνες του Ελληνικού αισθήματος, σαν υψηλόσωμα φωτεινά κυπαρίσσια σε αφέγγαρη σκοτεινιά που μας ανορθώνουν σαν Έλληνες…

Αληθεύει ότι για την ταινία ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ πήρατε την ευλογία του Παναγιώτατου Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου;

 Χαίρομαι που με ρωτάτε. Πράγματι, αυτό έγινε. Ζήτησα την ευλογία του για την ταινία και έδειξε την πλήρη κατανόησή του για τις προθέσεις μου να συμφιλιωθεί η Εκκλησία με τον Καζαντζάκη. Η ευλογία του έπιασε τόπο, γιατί πλήρως επετεύχθη η συμφιλίωση.

Με τον Καζαντζάκη σας συνδέει και η κοινή καταγωγή. Σας έχει επηρεάσει σαν άνθρωπο;

Με αφορά περισσότερο απ’ ότι φαντάζεστε…Όχι μόνο γιατί είμαστε γεννημένοι και οι δύο στο Ηράκλειο της Κρήτης αλλά γιατί χρόνια τώρα τρέφομαι από τα κείμενά του… Αυτός μοιάζει σαν να οδηγεί τα βήματά μου.

Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η μεγάλη στιγμή της ταινίας;

Η τιμητική εκδήλωση στην ΟΥΝΕΣΚΟ στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε μέσα σε ατμόσφαιρα μυσταγωγίας που δημιούργησαν οι εκατοντάδες θεατές σχεδόν από όλα τα μέρη του Κόσμου, αποθεώνοντας την ταινία και τους συντελεστές της, όπως αποδείχθηκε από το χειροκρότημα που συνόδευσε το τέλος της ταινίας. Για περισσότερο από πέντε λεπτά οι θεατές χειροκροτούσαν και σταμάτησαν μόνο όταν τους έκανα σήμα να σταματήσουν.

Η σπουδαία ηθοποιός Μαρίνα Καλογήρου, που υποδύεται την Ελένη Καζαντζάκη, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το κοινό δεν σταματούσε να χειροκροτεί ακόμα και όταν κατεβήκαμε από τη σκηνή. Υπάρχει κάτι που άγγιξε πολύ βαθιά αυτούς τους ανθρώπους από όλο τον Κόσμο».

Η Agathe Astira, διευθύντρια σε μεγάλη γαλλική εταιρεία, έγραψε στον Γάλλο συμπαραγωγό της ταινίας Vincent Michaud: «Αγαπητέ Vincent, δεν τόλμησα να σας ευχαριστήσω μετά από την προβολή αυτού του υπέροχου φιλμ. Πολύ συγκίνηση, συναισθήματα ζωής, πλεγμένα με χιούμορ, ερωτήματα, προσδοκίες… Το φιλμ είναι ισάξιο των έργων του Καζαντζάκη. Συγχαρητήρια!».

Ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, ο οποίος παραβρέθηκε στην προβολή στο Παρίσι είπε: «Αυτό που ζήσαμε δεν ήταν απλή ψυχαγωγία, θύμιζε περισσότερο μυσταγωγία και γιορτή. Και μας έχει δώσει ανεξήγητη χαρά και δύναμη που δεν μπορώ να περιγράψω εύκολα με λέξεις… Είναι κάτι σαν αυτό που αισθανόμαστε το βράδυ μετά την Ανάσταση όταν περπατάμε από την εκκλησία για το σπίτι».

Ο πρόξενος πολιτιστικής Διπλωματίας της Κύπρου στο Μιλάνο, Ιωάννης Τζήρος, σχολίασε: «Η ταινία είναι ένα αριστούργημα της Εβδόμης Τέχνης. Πρόκειται περί ελληνικής φιλοσοφίας υψίστου επιπέδου με μια σπάνια έξαρση συναισθημάτων. Δεν έχω δει ακόμη άλλο φιλμ που να το ξεπερνάει. Μείναμε όλοι άφωνοι και δεν βρίσκαμε λόγια ισάξια της αίσθησης που πήραμε από αυτή την ταινία».

Λάκης Λαζόπουλος, Στάθης Ψάλτης, Σωτήρης Μουστάκας: τρεις σπουδαίοι Έλληνες ηθοποιοί που έπαιξαν στις ταινίες σας. Πόσο σημαντική ήταν η προσφορά τους;

 Ήταν τεράστια…!!! Οι μεγάλοι κωμικοί είναι τεράστια πρόσωπα. Έχουν θεία ευλογία.

Ο Λαζόπουλος είναι ένα μεγάλο ταλέντο, και μια μεγάλη προσωπικότητα. Είναι πάρα πολύ αγαπητός μου φίλος. Όπως και ο Μουστάκας που με την παρουσία του στο EL GRECO έσβησε όλες τις βιντεοταινίες που είχε κάνει για βιοποριστικούς λόγους και άφησε στην ταινία το τελευταίο καλλιτεχνικό του ίχνος, ως ζωγράφος Τισιάνο, που έχει μείνει πλέον στην ιστορία.

Όσο για τον Στάθη Ψάλτη, όταν συναντηθήκαμε πρώτη φορά του είπα, δεν θέλω τις υποκριτικές σου δεινότητες, θέλω να καταθέσεις τη ψυχή σου. Και μου απάντησε με τον απλούστερο τρόπο. “Μα γι’ αυτό ήρθα”. Ήξερε βεβαίως ότι θα πεθάνει πολύ καιρό πριν και όπως μπορεί να υποθέσει κανείς, είχε αποφασίσει να αφήσει το τελευταίο καλλιτεχνικό του αποτύπωμα  στην ταινία ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ. Ερμήνευσε με ένα σπαρακτικό “υπερκόσμιο τρόπο” τον Ηγούμενο της μονής Σινά. Τον είχα συναντήσει 35 χρόνια πριν και του είχα πει ότι κάποτε θα συνεργαστούμε.  Όταν ήρθε στο γραφείο δεν ήξερα ότι έχει πρόβλημα υγείας. Ήρθε γνωρίζοντας ότι παίζοντας στην ταινία θα έπαιρνε μια γομολάστιχα και θα έσβηνε κι αυτός τα πράγματα που δεν θα ήθελε να  είχε κάνει, όπως και ο Σωτήρης Μουστάκας.

 Τι είναι τέχνη;

 Τέχνη είναι το λιπαντικό της ψυχής, το οξυγόνο της… Χωρίς την τέχνη η ψυχή  θα αφυδατωθεί, θα ξηραθεί.

Η τέχνη είναι πάντα το δροσερό αεράκι της ζωής, στην εποχή της κρίσης ακόμα περισσότερο. Πώς θα μπορούσαμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς την ύπαρξη της τέχνης που η φύση της είναι να δημιουργεί παραδείσους καταφυγής της ανθρώπινης ψυχής, να παρηγορεί και να δίνει δύναμη ώστε οι άνθρωποι να συμφιλιωθούν με τη μοίρα τους;

Η αγαθή, η αμόλευτη τέχνη σε περιόδους κρίσης όπως στις μέρες μας μπορεί να βοηθήσει να αναδείξουμε τον ΑΝΩΤΕΡΟ ΕΑΥΤΟ μας, δηλαδή να είμαστε αληθινά χρήσιμοι στους άλλους που είναι το αιώνιο ζητούμενο της ανθρώπινης περιπέτειας. Αλλιώς, πώς η ψυχή θα μπορέσει να ανορθωθεί, ώστε στον επόμενο κύκλο της (κατά Πυθαγόρα) να αναβαθμιστεί και να πλησιάσει περισσότερο τη κεντρική πηγή, το Υπέρτατο Ον. Δηλαδή το απλούστερο: να κάνουμε το καλό και να δίνουμε στους άλλους όχι μόνο από αυτά που έχουμε, αλλά και από αυτά που δεν έχουμε…

Τώρα, η τέχνη του κινηματογράφου που υπηρετώ είναι η μεγάλη τέχνη των καιρών μας, η οποία  επιδιώκει την ενσωμάτωση των υπολοίπων τεχνών. Είναι επίσης η τέχνη που σμιλεύει το χρόνο. Ο Πλάτωνας γράφει ότι «χρόνος είναι η κινούμενη εικόνα της αιωνιότητας». Μήπως η τέχνη που υπηρετώ είναι μεγαλύτερη απ’ ότι πιστεύουμε; Το μέλλον θα δείξει….

Η κρίση που περνάει η πατρίδα μας είναι μόνον οικονομική;

 Όχι, είναι κυρίως πολιτισμική και πνευματική, που προκάλεσε την οικονομική κρίση, αποτέλεσμα της καταναλωτικής μόδας για να ικανοποιήσουμε υλικές ανάγκες, εγκαταλείποντας τις ψυχικές και πνευματικές μας αξίες που μπορούν να οδηγήσουν τους ανθρώπους στην αληθινή ευτυχία.

Η κρίση δημιούργησε προβλήματα στην παραγωγή των ταινιών σας;

Μια χώρα γίνεται μικρή όταν δεν τολμάει τα μεγάλα. Για τη χώρα μας, την περίοδο αυτή, μόνο τα μεγάλα έργα πρέπει να βάζουμε σε κίνηση! Αυτό δεν έγινε μέχρι τώρα, γιατί το υπουργείο Πολιτισμού και οι εκάστοτε αρμόδιοι ήταν εντελώς ακατάλληλοι για τα μεγάλα. Ακολουθώντας το δόγμα «μικροζημίες μικροκέρδη συμψηφίζοντας».

Οι κριτικοί κινηματογράφου με την -ξυρισμένη μασχάλη-είναι αδαείς;

 Μόνο αδαείς… Και λίγα λέτε!!! Στ’ αλήθεια τους λυπάμαι που δεν μπορούν να πάρουν χαρά όπως οι 300.000 θεατές που είδαν την ταινία στην Ελλάδα και την κατέταξαν πρώτη σε εισιτήρια στη χώρα, όπως οι θεατές του φεστιβάλ στο Χιούστον, στο οποίο η ταινία απέσπασε 4 βραβεία (Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Φωτογραφίας, Καλύτερης Μουσικής και Α’ Ανδρικού Ρόλου), καθώς και 2 υποψηφιότητες (Α’ Γυναικείου Ρόλου, Β’ Ανδρικού Ρόλου). Δεν χωρούσαν οι θεατές και οργάνωσαν αμέσως μετά μια δεύτερη προβολή. Το ίδιο έγινε και στο Σικάγο, όπου πάλι δεν χωρούσαν οι θεατές και κανονίστηκε και δεύτερη προβολή, ενώ μετά από απαίτηση όσων δεν κατάφεραν να δουν την ταινία, τελικά κυκλοφόρησε στον κινηματογράφο Pickwick του Σικάγο για 2 εβδομάδες ενώ θα ξανακυκλοφορήσει τον Νοέμβριο…

Δείτε τι δήλωσε ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνοαμερικανικών Οργανώσεων Ιλινόις, Κώστας Χανιωτάκης: «Η επιτυχία του έργου εδώ στο Σικάγο ήταν σίγουρη. Ήμασταν σίγουροι ότι θα πάει πολύ καλά. Είναι ένα πάρα πολύ καλό έργο, ενός καταξιωμένου και πολύ γνωστού σκηνοθέτη, του κ. Γιάννη Σμαραγδή. Έτσι όχι μόνο όλοι ξέρουν ότι είναι μία καταπληκτική ελληνική ταινία αλλά ακούγονται και τα ελληνικά μας. Ακούγεται η ελληνική γλώσσα τόσο σε μας, τους λίγο πιο μεγάλους ηλικιακά, και αισθανόμαστε περήφανοι, την ακούν και μαθαίνουν οι πιο μικροί, όσο και στους Αμερικανούς που ακούν μία πολύ όμορφη και πλούσια γλώσσα. Νομίζω είναι διαφήμιση για την Ελλάδα. Θέλω να ευχαριστήσω τον κ. Σμαραγδή για την τιμή που μας έκανε και ήρθε και τον γνωρίσαμε και όλους τους ομογενείς και θεατές που παρακολούθησαν την ταινία. Οι εντυπώσεις που εισπράττουμε είναι άριστες και οι περισσότερες έφυγαν συγκινημένοι. Είναι καταπληκτική ταινία. Λαμβάνουμε πολύ καλά μηνύματα από όλους».

Πείτε μας κάποιο σχόλιο από τους χιλιάδες θεατές της ταινίας που σας έχει εντυπωθεί και γιατί.

 Όχι ενός θεατή, αλλά της Νίκης Σταύρου που έχει τα πνευματικά δικαιώματα του Καζαντζάκη και την έχει βαπτίσει η Ελένη Καζαντζάκη. Το αρμοδιότερο πρόσωπο για τον συγγραφέα όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο. Δείτε τι έγραψε:

Αυτή η ταινία, όποιος την παρακολουθήσει με καθαρή ματιά, θα του μιλήσει για φως και αγάπη. Ο Γιάννης Σμαραγδής ανακάλυψε την είσοδο του Λαβύρινθου στην καρδιά του Νίκου Καζαντζάκη και φώτισε την ιστορία αγάπης που στήριζε το «σαρανταπληγιασμένο σώμα του» στον δύσβατο ανήφορο της ζωής του. Ο Νίκος Καζαντζάκης είπε: «Μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ μεγάλες χαρὲς ποὺ μπορεῖ ν’ ἀξιωθεῖ ὁ ἄνθρωπος στὸν κόσμο τοῦτο εἶναι νά ’ναι ἄνοιξη, νὰ φυσάει ἀλαφρὸ ἀγεράκι καὶ ν’ ἀρμενίζεις στὸ Αἰγαῖο· δὲν μπόρεσα ποτὲ νὰ φανταστῶ πῶς γίνεται νά ’ναι ἀλλιῶς ὁ Παράδεισος. Τί ’ναι ὁ κόρφος τοῦ Παράδεισου μπροστὰ στὴν ἑλληνικὴ τούτη, καμωμένη ἀπὸ νερό, πέτρα καὶ δροσερὸ μελτέμι αἰωνιότητα;»

Αυτό τον παράδεισο μετέφερε, στην απόλυτη φωτεινότητά του, ο Γιάννης Σμαραγδής με αυτή την ταινία.

Αυτή δεν είναι η καλύτερη απάντηση στον αγενέστατο κριτικό που σε δισέλιδο εφημερίδας μας αποκάλεσε νάνους και ότι ως νάνοι εκτελέσαμε τον Καζαντζάκη; Αυτό είναι το επίπεδο της κριτικής σήμερα στην Ελλάδα; Τι να πω… Έκρυψαν μάλιστα τις θετικές κριτικές που ήταν διθυραμβικές.

Ευτυχώς υπάρχουν ορισμένοι κριτικοί κινηματογράφου που τους αγαπώ και τους σέβομαι, και εμπιστεύομαι τη κρίση τους, ένας μάλιστα εξ’ αυτών είναι στενότατος φίλος μου…

Αυτό το πάθος για την δουλειά σας από πηγάζει;

 Από την αγάπη μου για την Ελλάδα… Είναι η απόλυτη κινητήριος δύναμη μαζί με τη πίστη στις Υπερουράνιες Δυνάμεις που μας προστατεύουν ως Έθνος…

 Τα επόμενα σκηνοθετικά σας βήματα ποια είναι;

 Η επόμενη ταινία που ετοιμάζω είναι «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ», πάνω στην άγνωστη ζωή του μεγάλου Έλληνα και πρώτου Κυβερνήτη της νεότερης Ελλάδας, του Ιωάννη Καποδίστρια που ελληνικά υποκινούμενα χέρια τον σκότωσαν (πάλι οι κακοί Έλληνες), σκοτώνοντας και το ουσιώδες μέλλον της Ελλάδος. Αν δεν είχε δολοφονηθεί, η χώρα μας δε θα έφτανε ποτέ στην κρίση που βρίσκεται σήμερα. Αυτόν τον τεράστιο άνθρωπο, τον Άγιο της πολιτικής, τον άνθρωπο της πίστης στο Θεό και στους Έλληνες θέλω να αναστήσω, κάνοντάς τον ταινία.

Η παρουσία σας στην Αυστραλία είναι στα άμεσα μελλοντικά σας σχέδια;

 Πράγματι είναι. Πολύ σύντομα θα βρίσκομαι κοντά σας γιατί προγραμματίζουμε με τους Κρήτες της Αυστραλίας προβολές της ταινίας ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ σε 3 πόλεις τουλάχιστον, Μελβούρνη, Σίδνεϋ, Καμπέρα. Επίσης, πρόθεσή μου είναι να παρουσιάσω στους Έλληνες της Αυστραλίας το νέο φιλμ που σχεδιάζω, τον ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ, όπως είπαμε παραπάνω. Ούτως ή άλλως και αυτή η ταινία, μόνο καλό θα κάνει στους Έλληνες και τον Ελληνισμό.

Τι μήνυμα στέλνετε στην ομογένεια;

 Να αγαπάμε την Ελλάδας μας, γιατί είναι μεγάλη μήτρα… Μήτρα ολόκληρου του δυτικού πολιτισμού και πρέπει όλοι μας να βοηθήσουμε να σταθεί όρθια, για το καλό των απανταχού Ελλήνων, του Δυτικού Πολιτισμού και της Ανθρωπότητας…

comments icon 0 comments
0 notes
5 views
bookmark icon

Write a comment...