Australia

Γενναία χορηγία από τον Πήτερ Ποντίκη για την ενίσχυση των Ελληνικών Σπουδών

• Bookmarks: 6


Η προσπάθεια των Καθηγητών του Τμήματος Ελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ να διασφαλίσουν την πρόοδο του τμήματος για τα επόμενα 50 χρόνια βρίσκει τον ιδανικό αρωγό στο πρόσωπο ενός πρώην φοιτητή, του επιχειρηματία Πήτερ Ποντίκη που ενισχύει τα ελληνικά γράμματα με 200,000 δολάρια

Με τον Πήτερ Ποντίκη συναντηθήκαμε στο γραφείο του Καθηγητή Βρασίδα Καραλή που μας υποδέχτηκε με φρεσκοτυπωμένο το καινούργιο του βιβλίο The Glebe Point Road Blues και με νάρθηκα στο δεξί χέρι μετά το πρόσφατο ατύχημά του. Πάνω σε ένα τραπέζι, κούτες με το A Journal for GreekLetters, το ετήσιο, δίγλωσσο περιοδικό που εκδίδει το Τμήμα Νεοελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών και που αυτή τη φορά έχει θέμα τον ελληνικό κινηματογράφο. Παρών στη συνάντηση είναι και ο καθηγητής Αντώνης Δρακόπουλος. Λείπει μονάχα ένα πορτρέτο του Νικόλαου Λουράντου. Υπάρχουν άραγε Λουράντοι σήμερα στην ελληνική παροικία; Η προσπάθεια του Καθηγητή Βρασίδα Καραλή και των συναδέλφων του να διασφαλίσουν τις υλικές προϋποθέσεις συνεχούς προόδου του τμήματος για τα επόμενα 50 χρόνια έχει ξεκινήσει παρά τα εμπόδια που δημιουργεί η πολιτική –κυρίως– πολυδιάσπαση της παροικίας, ο ανταγωνισμός των οργανωμένων κέντρων επιρροής και μικρόψυχες σκοπιμότητες.

«Εκφράζω την ευγνωμοσύνη του τμήματος, γιατί ο Πήτερ είναι ο πρώτος από τους φοιτητές μας που μας ενισχύει για να παράγουμε έργο για την επόμενη γενιά. Με τη βοήθειά του ετοιμάζουμε εκπαιδευτικό υλικό για αρχάριους, καθώς και ιστοσελίδα. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να ενθαρρύνουμε φοιτητές που έχουν πολύ μικρή ή καμία επαφή με την ελληνική γλώσσα. Θα επιχειρήσουμε και έναν εναρμονισμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων προσαρμοσμένων στις ανάγκες μας, ώστε να μη διδάσκει ο καθένας ό,τι θέλει και με έμφαση στην πολιτισμική διάσταση της γλώσσας» μας λέει ο Βρασίδας Καραλής.

«Από την ίδρυση του τμήματος έχουν περάσει 8-9,000 φοιτητές και δυστυχώς δεν υπάρχει βάση δεδομένων» προσθέτει ο Αντώνης Δρακόπουλος «αλλά δυστυχώς η ενίσχυση του τμήματος δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση. Τώρα διδάσκουμε τα παιδιά παλαιότερων φοιτητών μας. Συναντούμε τους γονείς και διαπιστώνουμε ότι έχουν μεγάλη αγάπη για τα ελληνικά γράμματα και πολύ όμορφες αναμνήσεις από τα φοιτητικά τους χρόνια. Υπάρχει ο δεσμός και μπορεί να βοηθήσει τον σκοπό μας. Η δημιουργία διαύλων επαφής με τις νεότερες γενιές πάσχει και ευθύνη έχουν και οι εφημερίδες, που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Δεν είναι μόνο οι φοιτητές αλλά και οι σύλλογοι που θα μπορούσαν να βοηθήσουν. Αλλά και εδώ ο δίαυλος μεταξύ πανεπιστημίου και συλλογικοτήτων είναι προβληματικός».

Ο Πήτερ είναι επιχειρηματίας που ζει και δραστηριοποιείται στο Μπρίσμπεϊν και απόφοιτος του Τμήματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ. Κοιτάζει τα χιλιάδες βιβλία που κυκλώνουν το γραφείο του καθηγητή Καραλή και λέει πειστικά πως, ανάμεσά τους, θα μπορούσε να περάσει αρκετά χρόνια από τη ζωή του. Σπούδασε οικονομικά και εργάστηκε για δέκα χρόνια πριν αποφασίσει να επιστρέψει στο πανεπιστήμιο, όπου θα έρθει σε επαφή με την ελληνική λογοτεχνία, τον Καβάφη και τον Σεφέρη.

Αυτό που ενώνει τους τρεις άνδρες είναι ο κοινός στόχος όχι μόνο να διασφαλίσουν την επιβίωση και τη συνέχεια του τμήματος αλλά και να συνεχίσει αυτό να παράγει σημαντικό επιστημονικό και ερευνητικό έργο. Η δωρεά του Πήτερ Ποντίκη, που σε ορίζοντα 4 χρόνων θα φτάσει τα 200,000 δολάρια, είναι προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι λυπηρή η διαπίστωση ότι το μοναδικό Τμήμα Νεοελληνικών και Βυζαντινών Σπουδών στο παλαιότερο πανεπιστήμιο της Αυστραλίας και ένα από τα καλύτερα του κόσμου δεν έχει αγκαλιαστεί και χρηματοδοτηθεί επαρκώς από τους Ελληνοαυστραλούς πολυεκατομμυριούχους ή τους συλλογικούς φορείς, που σταδιακά αλλά σταθερά σβήνουν  και βλέπουν τις περιουσίες τους να χάνονται ή να παραμένουν ένα νούμερο σε κάποιο λογιστικό κιτάπι. (Ως επίρρωση της θλιβερής διαπίστωσης αρκεί μια επίσκεψη στο Εβραϊκό Μουσείο του Σίδνεϊ, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Νότιας Κορέας ή στο Ινστιτούτο Θερβάντες στο Τσιπεντέιλ).

Αν και γεννήθηκε στην Αυστραλία, ο Πήτερ Ποντίκης έχει μια ευρεία αντίληψη του ελληνισμού και γνώση της σύγχρονης Ελλάδας. «Όπως σε πολλές περιόδους της ιστορίας της, έτσι και τώρα έξω από την Ελλάδα ζουν περισσότεροι Έλληνες από ό,τι σε αυτήν και θα πρέπει να έχουν φωνή. Αυτό δημιουργεί μια ένταση και μια αντίθεση που διαφαίνεται στο έργο ποιητών όπως ο Καβάφης και ο Σεφέρης. Η σημερινή Ελλάδα ζει μια δυστοπική πραγματικότητα και αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις. Τις παρατηρώ από απόσταση, τις κατανοώ διανοητικά, αισθάνομαι το βάρος τους, αλλά παράλληλα συναισθάνομαι ότι περνάει μια κατάσταση που είναι πολύ ασυνήθιστη για μια Δυτική χώρα. Είναι μέρος ενός πειράματος που δεν θα ευχόμουν σε κανέναν. Την ίδια στιγμή νομίζω ότι μαθαίνει από αυτή την εμπειρία και μαθαίνουμε κι εμείς. Ποτέ μην αφήσεις να πάνε χαμένες οι ευκαιρίες που δημιουργεί μια κρίση».

Η συζήτησή μας συνεχίζεται με τις αναμνήσεις του από τα φοιτητικά του χρόνια και τα μαθήματα με τους καθηγητές Βρασίδα Καραλή και Αντώνη Δρακόπουλο του τμήματος. «Ο Καβάφης αναφερόταν σε τρεις τύπους Έλληνα», μας λέει ο Πήτερ Ποντίκης. «Σε αυτούς που γεννήθηκαν ή έζησαν στον γεωγραφικό χώρο που ορίζει την Ελλάδα, όπως οι γονείς μου, στους φιλέλληνες και στους Έλληνες που δεν προέρχονται από το ελληνικό κέντρο. Ανήκω σε αυτή την τρίτη κατηγορία, “είμαι κι εγώ Ελληνικός”».

Οι γονείς του μετανάστευσαν από την Ελλάδα στην Αυστραλία. Είχαν παρακολουθήσει μόνο τις έξι τάξεις του δημοτικού, αλλά καταλάβαιναν την αξία των γραμμάτων και έδιναν τεράστια σημασία στη μόρφωση των παιδιών τους. «Την περίοδο που μεγαλώνω και πηγαίνω σχολείο, η Αυστραλία αλλάζει δραματικά. Ο βαθμός αποδοχής όσων προέρχονται από διαφορετικές κουλτούρες μεγαλώνει», λέει ο Πήτερ Ποντίκης.

Αυτή η αλλαγή, που είχε ξεκινήσει ασύνειδα με τα προγράμματα μαζικής μετανάστευσης, ολοκληρώνεται την περίοδο που κάνει τις σπουδές του. «Σημαντική κοινωνική αλλαγή με συνέπειες όχι μόνο σε πνευματικό αλλά και σε συναισθηματικό επίπεδο. Τα οφέλη από τη σε βάθος επαφή μας με διαφορετικές κουλτούρες (αυστραλιανή και ελληνική), ειδικά στον σημερινό κόσμο, είναι πολλαπλά. Σε βοηθούν να τον παρατηρήσεις από πολλές διαφορετικές γωνίες. Προσφέρουν ένα σύνολο δεξιοτήτων που είναι χρήσιμες και στην προσωπική αλλά και στην επαγγελματική ζωή».

«Επέστρεψα στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ διαμέσου του ποιήματος “Ιθάκη” του Κωνσταντίνου Καβάφη. Έφευγα για τη δουλειά στις έξι το πρωί, και στο τρένο, ανάμεσα στους οικοδόμους, διάβαζα τα ποιήματά του από την ελληνική έκδοση του Ίκαρου. Υπήρξε πηγή έμπνευσης στη ζωή μου πριν από 20 χρόνια», μας λέει ο Πήτερ και, παρόλο που όλη μας η συνομιλία γίνεται στην αγγλική γλώσσα, συνεχίζει στα ελληνικά: «Ο μεγαλύτερος καημός μου είναι τα ελληνικά. Είναι η μητρική μου γλώσσα αλλά όταν πήγα στο σχολείο τα έχασα. Βεβαίως η αίσθηση της γλώσσας, η βαθύτερη επαφή, δεν έχει χαθεί. Μπορώ να διαβάσω ή να καταλάβω τον συνομιλητή μου. Πέρα από τη γλώσσα με ενδιαφέρει και μια άλλη διάσταση του ελληνισμού που δεν περιορίζεται από γεωγραφικά όρια. Όταν επισκέπτομαι τη Μαλαισία για επαγγελματικούς λόγους, βλέπω, ας πούμε, τα τεμένη που αρχιτεκτονικά έχουν ως πρότυπο την Αγία Σοφία, την οποία οι Μαλαισιανοί βλέπουν, επίσης, ως τέμενος. Τους εξηγώ ότι τα περισσότερα τεμένη εκείνης της περιόδου σχεδιάστηκαν και χτίστηκαν από Έλληνες αρχιτέκτονες με βάση τη βυζαντινή αρχιτεκτονική. Θέλω να πω, ο ελληνισμός είναι μια γέφυρα μεταξύ πολλών πολιτισμών».

Ο Πήτερ Ποντίκης επιστρέφει σήμερα στο πανεπιστήμιο όπου σπούδασε με μια γενναιόδωρη χειρονομία που, όπως τονίζει ο Καθηγητής Βρασίδας Καραλής, δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία του τμήματος από την εποχή του Σερ Νικόλαου Λουράντου. «Δεν αισθάνομαι ούτε φιλάνθρωπος, ούτε ότι έχω μια κάποια μεγαλύτερη κοινωνική ευαισθησία από άλλους ανθρώπους. Η γυναίκα μου που είναι γιατρός κάνει πολύ περισσότερα πράγματα σε αυτή την κατεύθυνση». Νομίζω είναι η στιγμή να επιστρέψω μέρος όσων οφείλω στην καλή μου τύχη πίσω. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ να τα πάρω μαζί μου. Πιστεύω ότι όπως είμαστε υπεύθυνοι για τα παιδιά μας είμαστε και για τους άλλους ανθρώπους. Μίλησα με τον Βρασίδα και μου είπε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Η ελληνική κοινότητα έχει ανεξάντλητους πόρους. Εργάστηκε και εργάζεται απίστευτα σκληρά και έχει μια κουλτούρα αποταμίευσης. Αυτό το στοιχείο, σε συνδυασμό με τις αξίες της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να στηρίξουν σκοπούς που αξίζουν, όπως η ελληνική γλώσσα. Δεν πρόκειται εδώ για μια εθνικιστική προσέγγιση. Ακόμη κι αν δεν έχεις ελληνική καταγωγή αλλά πιστεύεις στην πρόοδο της ανθρωπότητας, η ελληνική γλώσσα σού δίνει μια άμεση επαφή με τα σημαντικότερα επιτεύγματα του ανθρώπινου πνεύματος».

Για την πρωτοβουλία του Πήτερ Ποντίκη μιλήσαμε και με τον Καθηγητή του Τμήματος Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών και Πρόεδρο του Τμήματος Γλωσσών και Πολιτισμών, Άντριαν Βίκερς (Adrian Vickers): «Εκφράζω τη βαθιά μου ευγνωμοσύνη για αυτή τη δωρεά, καθώς θα βοηθήσει το ελληνικό πρόγραμμα σπουδών να αντεπεξέλθει στις οικονομικές υποχρεώσεις του. Είναι ιδιαίτερα σημαντική βοήθεια για τη δημιουργία νέου εκπαιδευτικού υλικού και επιβεβαιώνει ότι η ελληνική κοινότητα είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρη από την εποχή της δημιουργίας του τμήματος μέχρι τις μέρες μας. Χαιρετίζουμε θερμά τέτοιου είδους πρωτοβουλίες».

 

6 recommended
69 views
bookmark icon