Αρχιεπίσκοπος Μακάριος: Θέλω να επανενώσω την Αυστραλία με το εκκλησιαστικό και το εθνικό μας Κέντρο

 -  -  5


Ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας μιλάει αποκλειστικά στον εκδότη της εφημερίδας ο «Κόσμος», Σπύρο Χαραλάμπους

Είναι μόλις 46 ετών και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος του ανέθεσε το βαρύ καθήκον της διοίκησης της Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας. Ο νέος μας Αρχιεπίσκοπος έχει δοκιμαστεί σε κρίσιμες αποστολές του Πατριαρχείου και έχει κάνει σπουδές υψηλού επιπέδου στην Θεολογία, τη Χριστιανική Ηθική, την Επιστημολογία, τη Φιλοσοφία και την Ιατρική με ειδικότητα στη Βιοηθική. Ο εκδότης του Κόσμου, Σπύρος Χαραλάμπους, της ομογενειακής εφημερίδας που συστηματικά στηρίζει και προβάλει το έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ταξίδεψε στην Ελλάδα και συνομίλησε με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. «Καλούμαι να ποιμάνω ένα πάρα πολύ καλό λαό, με αρχές, με ήθος, με πίστη και αγάπη στην Εκκλησία, που έχει προοδεύσει πάρα πολύ και έχει καταφέρει να είναι υπολογίσιμη δύναμη στην Αυστραλιανή κοινωνία», λέει ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και τονίζει «θα τους ακούσω όλους με υπομονή». «Μια καλή αρχή για τη διοίκηση θα είναι να εφαρμόσομε τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος είχε μεν όλη την εξουσία να εντέλλεται, αλλά πάντοτε έλεγε: «διά την αγάπην παρακαλώ». Αυτή θα είναι μία αρχή, την οποία θα προσπαθήσω να έχω συνεχώς ενωπιόν μου», λέει καταθέτοντας τις πρώτες σκέψεις του για τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να οδηγήσει το καράβι…

Στην αντιφώνησή σας προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη υποσχεθήκατε ότι θα προσπαθήσετε όχι μόνον να διατηρήσετε το έργο που έχει γίνει από τους προκατόχους σας στην Αυστραλία αλλά να το επαυξήσετε. Είπατε επίσης ότι θα θέλατε να εμφυσήσετε «εις την Ιεράν Αρχιεπισκοπήν Αυστραλίας το ευλογημένον και μοναδικόν ζωογόνον πνεύμα του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου». Μιλήστε μας για αυτό το πνεύμα και για τις αξίες που απορρέουν από αυτό.

Κατ’ αρχάς να σας ευχαριστήσω, διότι μέσω αυτής της συνεντεύξεως μού δίδετε την δυνατότητα να επικοινωνήσω με τον ελληνορθόδοξο λαό της Αυστραλίας και όχι μόνο. Αυτό είναι κάτι που εκτιμώ ιδιαίτερα. Πιστεύω ότι και στο μέλλον θα έχουμε τέτοιες συνεργασίες για το καλό του λαού του Θεού και τη μαρτυρία της Ορθοδοξίας στην Αυστραλιανή κοινωνία.

Όντως, στην αντιφώνησή μου προς τον Πατριάρχη μας, όταν εν Συνόδω μού ανήγγειλε την εκλογή μου ως Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, είπα μεταξύ άλλων ότι «θα εμφυσήσω το ζωογόνο πνεύμα της Μητρός Εκκλησίας στους ανθρώπους μας». Αυτό ήρθε αυτόματα στη σκέψη μου, όταν έγραφα το κείμενο της αντιφώνησης, διότι θυμήθηκα την εικόνα της δημιουργίας του ανθρώπου. Αισθάνθηκα μέσα μου ότι ξαναδημιουργήθηκα. Ότι ο Θεός έφτιαξε εκείνες τις ημέρες της εκλογής ένα «καινό» άνθρωπο με «καινή» ζωή για μια «καινή» κτίση. Αισθάνθηκα ότι έλαβα «πνεύμα ζωής», το οποίο δεν έχω δικαίωμα να κρατήσω για τον εαυτό μου. Γι’ αυτό σκέφτηκα ότι θα ήταν μεγάλη επιτυχία στην αρχιερατική μου πορεία να μεταγγίσω το «πνεύμα ζωής» στους ανθρώπους, δηλαδή το ζωογόνο πνεύμα του Φαναρίου, που ουσιαστικά σημαίνει το πνεύμα της Ρωμηοσύνης.

Για όσους δεν γνωρίζουν, ο όρος «Ρωμιοσύνη» ενσαρκώνει τη συνείδηση, τα «πιστεύω» και τις αξίες των προγόνων μας, ήδη από την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Πρόκειται για συνδυασμό της ιστορικής, εθνικής και πολιτισμικής μας ταυτότητας, στοιχείων συνυφασμένων με τη θρησκευτική πίστη και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποτελούσε και συνεχίζει να αποτελεί την ενσάρκωση αυτής της ιδέας. Να καταλάβουμε, λοιπόν, την ταυτότητά μας, να δούμε ποιοι είμαστε και πού πάμε. Να μην αποκόπτουμε τον εαυτό μας από το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, το οποίο είναι στεφανωμένο με αιώνια κατορθώματα και αποτελεί πηγή ζωής για την Ορθόδοξη Εκκλησία στο σύνολό της και ασφαλώς για την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι στις φλέβες μας κυλά αίμα ηρώων για την ελευθερία της πατρίδας μας καί αίμα αγίων για την πίστη μας και την Ορθοδοξία μας. Αυτό είναι το πνεύμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτό το πνεύμα θέλω να μεταγγίσω στους ανθρώπους.

Ποιες είναι σήμερα οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ορθοδοξία, ιδιαίτερα στις χώρες όπου οι ορθόδοξοι χριστιανοί αποτελούν μειοψηφία;

Θεωρώ ότι υπάρχουν δύο βασικές και μεγάλες προκλήσεις. Η μία είναι η εκκοσμίκευση, που σημαίνει την αλλοίωση του ορθοδόξου φρονήματος και του εκκλησιαστικού ήθους, εν ονόματι της δήθεν προόδου, του σύγχρονου πολιτισμού, του νεοπλουτισμού αλλά και της δήθεν διατήρησης και διασφάλισης της πίστεως και των Ορθοδόξων δογμάτων. Ας μην ξεχνούμε ότι ο υπέρμετρος ζηλωτισμός και ο θρησκευτικός φανατισμός είναι μορφές εκκλησιαστικής εκκοσμικεύσεως, ενδεδυμένες με το μανδύα του συντηρητισμού. Αυτό πρέπει να το προσέξουμε ιδιαίτερα εμείς οι Ορθόδοξοι διότι, όσο ζω τα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, κυρίως τα τελευταία χρόνια που ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος με είχε βοηθό του και σύμβουλό του σε κάποια θέματα, πολλάκις διεπίστωσα ότι οι εχθροί της Εκκλησίας δεν έρχονται μόνο απ’  έξω αλλά κυρίως από μέσα.

Η άλλη πρόκληση αφορά τη στάση μας μέσα στην αυστραλιανή κοινωνία. Επιβάλλεται να τοποθετηθούμε σωστά μέσα στις νέες δυνάμεις ενοποιήσεως της ανθρωπότητας, χωρίς υπερφλύαρους κομπασμούς για την ιστορία μας και το ένδοξο παρελθόν μας αλλά και χωρίς κόμπλεξ κατωτερότητας για το ότι είμαστε μειονότητα. Πιστεύω ότι θα πρέπει όλοι μαζί στην Αυστραλία, κλήρος και λαός, να δώσουμε βαρύτητα σε αυτά.

Έχετε αποκτήσει μια γενική ιδέα των δυνατοτήτων αλλά και των αδυναμιών της Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας; Ποιες θα είναι οι προτεραιότητες σας;

Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω πλήρη εικόνα των πραγμάτων, παρότι πολλοί κληρικοί και λαϊκοί επικοινωνούν μαζί μου με καλή και αγαθή πρόθεση και με ενημερώνουν για κάποια θέματα. Στη πορεία, όμως, διαπιστώνω ότι κάποιοι άλλοι μου παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα για τα ίδια θέματα. Τους ακούω όλους με αγάπη και σέβομαι τις γνώμες όλων. Θα ήθελα, όμως, να μη βιαστώ να εκφράσω άποψη, πριν πάω στην Αυστραλία και πριν περάσει κάποιο χρονικό διάστημα, για να αποκτήσω ιδίαν αντίληψη των πραγμάτων και των θεμάτων. Θα περάσω πρώτα από όλα τα μεγάλα κέντρα: Καμπέρα, Μελβούρνη, Αδελαϊδα, Βρισβάνη και Πέρθη. Θα δω τον κόσμο, τις τοπικές αρχές και θα τους ακούσω όλους με υπομονή.

Ωστόσο, γι’ αυτό που είμαι σίγουρος και δεν έχω καμμία αμφιβολία είναι ότι καλούμαι να ποιμάνω ένα πάρα πολύ καλό λαό, με αρχές, με ήθος, με πίστη και αγάπη στην Εκκλησία, που έχει προοδεύσει πάρα πολύ και έχει καταφέρει να είναι υπολογίσιμη δύναμη στην Αυστραλιανή κοινωνία. Εξάλλου, αυτό μου δήλωσε και επίσημα η Επιτετραμμένη Πρέσβειρα της Αυστραλίας στην Ελλάδα κ. Σοφία McIntyre, η οποία μίλησε με θαυμασμό και υπερηφάνεια για τους Έλληνες της Αυστραλίας. Σίγουρα υπάρχουν και αδυναμίες, αλλά με υπομονή και αγάπη θα προσπαθήσουμε να τις θεραπεύσουμε.

Όσον αφορά τώρα τις προτεραιότητές μου, και πάλι δυσκολεύομαι να απαντήσω, διότι δεν έχω πλήρη εικόνα των πραγμάτων και των αναγκών, όπως προείπα. Ήδη ακούσατε στην αντιφώνησή μου στο μικρό μήνυμα ότι θέλω να επανενώσω την Αυστραλία με το εκκλησιαστικό μας Κέντρο και με το εθνικό μας Κέντρο, γιατί τον τελευταίο καιρό αυτός ο σύνδεσμος έχει κάπως ατονήσει. Αυτό, όμως, δεν το θέτω απλώς ως προτεραιότητα, διότι είναι το αναγκαίο και αυτό που πρέπει να υπάρχει. Δεν μπορώ να εννοήσω Έλληνες Ορθοδόξους που να μην έχουν σχέση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ελλάδα. Τα υπόλοιπα θα τα δούμε στην πορεία. Θα κινηθώ ανάλογα με τις ανάγκες, όπως αυτές θα εκφραστούν από τον κλήρο και το λαό.

Μέγιστη τιμή και μέγιστη πρόκληση η θέση που σας εμπιστεύτηκε η Ιερά Σύνοδος και θερμά τα λόγια του Οικουμενικού Πατριάρχη προς το πρόσωπό σας, αλλά υπάρχει και η ανθρώπινη διάσταση. Σας είδαμε να δακρύζετε στην Κρήτη. Πόσο δύσκολος ήταν ο αποχαιρετισμός αγαπημένων τόπων και προσώπων;

Τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο τον αγαπώ και τον εκτιμώ όσο κανένα πρόσωπο στον κόσμο. Και ποτέ δεν θα ξεχάσω την πατρική του στοργή και μέριμνα προς το πρόσωπό μου, ούτε και την τιμή που μου έκανε η Ιερά Σύνοδος μετά από τη δική του πρόταση. Κατά τα άλλα είμαστε άνθρωποι με αδυναμίες και ιδιότητες. Αγαπούμε, συγκινούμαστε, κλαίμε, κάποτε νευριάζουμε ή και πικραινόμαστε. Μην ξεχνάτε ότι ακόμη και ο Χριστός δάκρυσε, όταν έμαθε για το θάνατο του φίλου Του Λαζάρου. Ως άνθρωπος κι εγώ – δυστυχώς ή ευτυχώς- συγκινούμαι εύκολα και αυτό κάποιες φορές με φέρνει σε δύσκολη θέση. Συγκινήθηκα πάρα πολύ, όταν ο Πατριάρχης μού ανήγγειλε την εκλογή. Στην Κρήτη, όπου έγινε επίσημη λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, συγκινήθηκα, όχι όμως όταν αποχαιρετούσα, αλλά όταν είπα στους Κρήτες ότι ο Θεός μού έδωσε μία ωραία Αρχιεπισκοπή και ότι οι πόρτες της θα είναι πάντα ανοικτές για όλους. Και αυτό το εννοούσα, διότι ξέρω ότι σήμερα στην Ελλάδα συνεχίζουν να υπάρχουν πολλά προβλήματα. Ό,τι μπορούμε να κάνουμε, για να βοηθήσουμε τους εμπερίστατους αδελφούς μας, θα το κάνουμε διότι αυτό θα είναι μεγάλη ευλογία. Θέλω να ανοίξω δρόμο στους ανθρώπους και κυρίως στα νέα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν. Ήδη μου έκαναν κάποιες επίσημες προτάσεις από την Ιατρική Σχολή, τις οποίες θα επεξεργαστώ. Η δυνατότητα να βοηθήσω και να ανοίξω την Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας προς όλους ήταν αυτό που με συγκίνησε. Ο αποχαιρετισμός των προσώπων είναι σχετικός. Διότι σήμερα οι αποστάσεις έχουν εκμηδενιστεί. Αυτό σημαίνει ότι αποχαιρετούμε, αλλά δεν αποχωριζόμαστε. Εξάλλου, ο τόπος μου τώρα πια είναι η Αυστραλία. Όλα τα άλλα ακολουθούν.

Εκτός από το εκκλησιαστικό έργο υπάρχει και το κοινωνικό. Σε ποιους κυρίως τομείς πρέπει να επικεντρωθεί η Εκκλησία στην εποχή μας, στην αντιμετώπιση ποιων κοινωνικών προβλημάτων πρέπει να δώσει προτεραιότητα;

Εξ αρχής διευκρινίζω ότι η Εκκλησία δίνει βαρύτητα στο εκκλησιαστικό έργο και κατόπιν στο κοινωνικό. Δεν θέλω να νομίζουν οι άνθρωποι ότι η Εκκλησία έχει το ρόλο της Πρόνοιας. Δεν είμαστε Πρόνοια ούτε συναγωνιζόμαστε τις κοινωνικές δομές της πολιτείας. Ο ρόλος μας είναι απολύτως διαφορετικός. Εστιάζεται στο να γνωρίσουμε στους ανθρώπους το Χριστό και να τους μάθουμε την τέχνη να κοινωνούν μαζί Του.

Ωστόσο, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας έχει μια τεράστια και σημαντική κοινωνική υποδομή με τη γνωστή Βασιλειάδα, ένα από τα πολλά σημαντικά έργα του προκατόχου μου Αρχιεπισκόπου Στυλιανού, στον οποίο είμαι ευγνώμων. Θεωρώ ότι το έργο αυτό καλύπτει πολλά κοινωνικά προβλήματα του ποιμνίου μας εκεί. Είναι αυτονόητο ότι θα συνεχίσω και θα αυξήσω όσο μπορώ αυτή τη δραστηριότητα. Αν χρειαστούν κι άλλα παρόμοια, θα γίνουν. Η Εκκλησία διακονεί τον επίγειο βίο του ανθρώπου, πάντοτε εν αναφορά προς τον αιώνιο προορισμό του.

Μετά από πολλούς άγονους αιώνες, είναι δυνατός, ειδικά σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία όπως η αυστραλιανή, ένας ειλικρινής διάλογος και μεταξύ διαφορετικών θρησκειών και πεποιθήσεων αλλά και μεταξύ των διαφορετικών δογμάτων της Χριστιανοσύνης; Ποια θα ήταν η ιδανική κατάληξη ενός τέτοιου διαλόγου;

Το ότι είναι ο διάλογος δυνατός αυτό είναι δεδομένο και αναμφισβήτητο. Υπάρχει επίσημος διάλογος, με την πρωτοβουλία και τον συντονισμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με το λοιπό χριστιανικό κόσμο και τις άλλες θρησκείες. Δεν έχουμε ζημιωθεί καθόλου από αυτή την κοινωνία, που αποβλέπει από την πλευρά μας όχι στη μείωση της πίστης αλλά στην κατάθεση της αληθείας εν αγάπη και ελευθερία. Και αυτό σε καμμία περίπτωση δεν σημαίνει υποχώρηση σε θέματα πίστεως, όπως διακήρυξε σαφέστατα η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης. Η ιδανική κατάληξη του διαχριστιανικού διαλόγου θα ήταν κατά προτεραιότητα να γίνει κατανοητό πού ευρίσκεται η αλήθεια και η ορθή πίστη και οι μη Ορθόδοξοι να επιστρέψουν σε αυτήν. Όσον αφορά το διάλογο με τις άλλες θρησκείες, θεωρώ μεγάλη επιτυχία το ότι τουλάχιστον ο ένας αναγνωρίζει την ύπαρξη του άλλου και δημιουργείται μια σχέση φιλίας και αλληλοεπιστηριγμού.

Από την μέχρι σήμερα εμπειρία σας, πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να ασκήσει κανείς διοίκηση και να διευθετήσει ανθρώπινες υποθέσεις και την ίδια στιγμή να μην αποκλίνει από τις αξίες του χριστιανισμού;

Η εκκλησιαστική διοίκηση είναι δύσκολη υπόθεση, διότι οι ιεροί Κανόνες και το Ευαγγέλιο θα πρέπει να εμπνέουν τις αποφάσεις μας, οι οποίες όμως εν τέλει θα πρέπει να έχουν σωτηριολογικό και φιλάνθρωπο χαρακτήρα. Ξέρω ότι ο κόσμος σήμερα είναι ψυχικά κουρασμένος και γι’ αυτό δεν εντυπωσιάζεται εύκολα από βαρύγδουπες δηλώσεις και όμορφα λόγια ή από τίτλους και ιδέες που δεν ενσαρκώνουν και δεν εφαρμόζουν αυτοί που τις εξαγγέλλουν. Η δυσκολία, λοιπόν, της εκκλησιαστικής διοίκησης και, αν θέλετε, του εκκλησιαστικού ηγέτη είναι να εφαρμόζει αυτά που εξαγγέλλει και αυτά που ζητά από τους άλλους. Εδώ έγκειται και η διαφορά της εκκλησιαστικής διοίκησης από την πολιτική. Για τη σημερινή κοινωνία με τις ευαισθησίες της και τις ανάγκες της πιστεύω ότι μια καλή αρχή για τη διοίκηση θα είναι να εφαρμόσομε τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος είχε μεν όλη την εξουσία να εντέλλεται, αλλά πάντοτε έλεγε: «διά την αγάπην παρακαλώ». Αυτή θα είναι μία αρχή, την οποία θα προσπαθήσω να έχω συνεχώς ενωπιόν μου.

Επιτρέπει η σημερινή δομή της Ορθοδόξου Εκκλησίας να αποφευχθούν προβλήματα που δημιουργούνται από την πολύχρονη παραμονή ενός προσώπου σε θέση εξουσίας;

Ξέρετε ότι η Εκκλησία αντιμετωπίζει τα πράγματα πάντοτε με πολλή διάκριση και σοφία. Για τον μακαριστό Στυλιανό έκανε υπομονή μέχρι το τέλος, παρά το ότι το τελευταίο διάστημα η υγεία του είχε κλονιστεί και δεν του επέτρεπε να ασκεί πλήρως τα διοικητικά και λειτουργικά του καθήκοντα. Ωστόσο, αυτή η υπομονή και η κατανόηση που έδειξε η Μητέρα Εκκλησία δεν δημιούργησε προβλήματα στην Αρχιεπισκοπή και στο έργο της τοπικής Εκκλησίας εν Αυστραλία. Σε περιπτώσεις, όμως, που αρχίζει να βλάπτεται μια Μητρόπολη ή μία Αρχιεπισκοπή, τότε το Πατριαρχείο έχει τρόπους να παρέμβει, για να μην επιτρέψει τη φθορά και την δημιουργία ανεπανόρθωτης ζημίας, πάντοτε με γνώμονα την οικοδομή και το πνευματικό συμφέρον του λαού του Θεού.

 Σκοπεύετε να συνεχίσετε την έκδοση μελετών στη σειρά «Παντοδαπά τῆς Βιοηθικῆς»; Πόσο σημαντική είναι η κατανόηση των ζητημάτων που δημιουργεί η εξέλιξη της επιστήμης;

 Έχουν ήδη κυκλοφορήσει οι τρεις πρώτοι τόμοι και είναι σχεδόν έτοιμος και ο τέταρτος. Πιστεύω ότι η Βιοηθική είναι ένας χώρος που επιθυμεί διακαώς να ακούσει τη φωνή της Εκκλησίας. Από την άλλη, διαπιστώνω ότι η Εκκλησία και η Θεολογία έχουν ανάγκη τη φωνή της Βιοηθικής. Μπορεί να υπάρξει ένας πανέμορφος συνδυασμός. Είναι μάλλον απαραίτητο να υπάρξει. Γι’ αυτό θα καταβάλω κάθε προσπάθεια, ώστε να συνεχίσουμε να έχουμε μια ορθόδοξη φωνή και γνώμη στα ζητήματα που προκύπτουν από τη σύγχρονη πρόοδο πρωτίστως της ιατρικής Βιοτεχνολογίας. Οφείλω, βέβαια, να πω και είμαι ευγνώμων γι’  αυτό, ότι σε αυτήν την προσπάθεια με ενθαρρύνει και ο Πατριάρχης μας, ο οποίος είναι από τους πρώτους που συνειδητοποίησε την ανάγκη δημιουργίας Συνοδικής Επιτροπής επί θεμάτων Βιοηθικής, πριν οι άλλες Εκκλησίες το οραματιστούν. Γι’ αυτό η Βιοηθική δεν θα φύγει ποτέ από την ατζέντα μου.

Σας ευχαριστώ για τις ωραίες και ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας.

5 recommended
259 views
bookmark icon